Automatyzacja produkcji — od czego zacząć?

Automatyzacja produkcji – od czego zacząć? W Białymstoku i całym województwie podlaskim pytanie to przestało być tematem „na kiedyś” – przy pracy wielozmianowej stanowi ona dziś często najpewniejszy sposób utrzymania wydajności w warunkach niedoboru pracowników na rynku. Przez 15 lat pracy z podlaskimi zakładami udało się ustalić, które pierwsze projekty zwracają się najszybciej, a które kończą się kosztownym niepowodzeniem. Poniżej przedstawiono kolejno: przebieg audytu procesu, budżety typowych pierwszych wdrożeń oraz trzy pozycje najczęściej pomijane w budżecie.

Automatyka przemysłowa w województwie podlaskim – specyfika regionu

Podlaskie przez lata uchodziło za region rolniczy, obecnie natomiast stanowi jedno z ciekawszych zagłębi produkcyjnych w Polsce: mleczarstwo i przetwórstwo spożywcze, meble i drewno, AGD, obróbka metali, stolarka otworowa, maszyny rolnicze, opakowania. Każda z tych branż ma swoje typowe punkty startowe:

• Przemysł spożywczy i mleczarski – reżim higieniczny, praca trzyzmianowa i powtarzalne procesy mycia. Częstym punktem startowym jest modernizacja sterowania istniejącej instalacji, tak jak w naszej modernizacji stacji CIP w mleczarni.
• Meblarstwo i przetwórstwo drewna – duże gabaryty i monotonne operacje w końcowej części linii. W tym obszarze najszybciej zwraca się automatyzacja pakowania i transportu międzyoperacyjnego.
• AGD i elektrotechnika – krótkie takty i montaż precyzyjny. Przykład: półautomat do montażu głowic golarek z serwonapędem i panelem HMI.
• Obróbka metali, w tym aluminium, oraz stolarka otworowa – precyzja i powtarzalność. Dla producenta z branży okiennej zbudowaliśmy automatyczną frezarkę CNC do szprosów aluminiowych.
• Opakowania – formowanie, zbijanie i paletyzacja. W tym obszarze powstały nasze urządzenie do formowania kartonów oraz robot do zbijania skrzyń.

Pracowaliśmy m.in. dla producentów obecnych w regionie, takich jak Mlekovita, Forte czy Biazet. Od integratora działającego na Podlasiu wymagana jest znajomość realiów tutejszych branż, a nie wyłącznie katalogów komponentów.

Automatyzacja produkcji – od czego zacząć? Audyt procesu w 6 krokach

Automatyzację produkcji najlepiej zacząć od audytu procesu: identyfikacja wąskiego gardła, pomiar taktów i przestojów, weryfikacja powtarzalności detalu, rozmowa z operatorami, kalkulacja kosztu obecnego stanu wraz z kosztem utrzymania nowego stanowiska, a następnie wybór pierwszego projektu – ograniczonego do jednego stanowiska. Tak wybrane wdrożenie zwraca się zwykle w 12–24 miesiące.

Najgorszy możliwy start to zakup robota, „bo konkurencja ma”. Przebieg audytu prowadzonego u klientów przedstawia się następująco:

1. Identyfikacja wąskiego gardła – wraz z weryfikacją możliwości sprzedaży

Analiza obejmuje przejście linii od surowca do wysyłki oraz wskazanie miejsc, w których gromadzą się półprodukty lub w których produkcja zatrzymuje się przy nieobecności jednej osoby. Należy przy tym unikać częstego błędu: dodatkowe sztuki uzyskane na wąskim gardle stanowią zysk wyłącznie wtedy, gdy zakład jest w stanie je sprzedać. Przy ograniczonym popycie punktem wyjścia powinno być stanowisko o najwyższym koszcie pracy lub najwyższej brakowości – w takim przypadku automatyzacja obniża koszt jednostkowy, a nie wyłącznie zwiększa moce produkcyjne.

2. Pomiar taktów i przestojów

Wystarczy stoper i tydzień notatek: czas cyklu, mikroprzestoje, czas przezbrojeń, awarie. Bez danych liczbowych każda oferta integratora pozostaje szacunkiem obarczonym dużą niepewnością, a rozliczenie wdrożenia po uruchomieniu staje się niemożliwe.

3. Weryfikacja powtarzalności detalu i surowca

To najczęstsza przyczyna nieudanych wdrożeń. Konieczne jest policzenie wariantów produktu, pomiar rozrzutu wymiarów oraz ocena jakości palet, kartonów i folii. Operator koryguje ręcznie odchyłki, których maszyna nie toleruje. Jeśli detal nie jest powtarzalny, pierwszym etapem projektu jest standaryzacja, a nie robot.

4. Rozmowa z operatorami

Osoby pracujące przy maszynie dysponują najpełniejszą wiedzą o tym, co ulega awariom, co jest uciążliwe i gdzie powstają braki. W realizowanych projektach uwagi operatorów regularnie prowadzą do korzystnej zmiany pierwotnej koncepcji.

5. Kalkulacja obu stron rachunku

Po stronie oszczędności: pełny koszt pracodawcy (nie samo wynagrodzenie brutto – należy doliczyć składki po stronie pracodawcy, absencje i urlopy), braki, reklamacje, nadgodziny w sezonie. Po stronie kosztów: nie tylko wdrożenie, ale też roczne utrzymanie – serwis, części zużywalne, energia i sprężone powietrze, szkolenia. Pominięcie tej drugiej kolumny to najczęstszy powód, dla którego ROI „na papierze” nie zgadza się z rzeczywistością. Szczegółowy sposób liczenia opisaliśmy w przewodniku ile kosztuje automatyzacja linii produkcyjnej.

6. Wybór pierwszego projektu – niewielkiego, lecz widocznego

Dobry pierwszy projekt jest ograniczony w zakresie (jedno stanowisko, jeden proces), ma mierzalny efekt i mieści się w dolnej części typowego dla branży przedziału 12–36 miesięcy – przy trafnie wybranym stanowisku realnie w 12–24 miesiące.

Typowe pierwsze projekty w podlaskich zakładach

Wszystkie kwoty podajemy netto. Z naszego doświadczenia najczęstsze „pierwsze kroki” to:

• Modernizacja sterowania istniejącej maszyny (30–50 tys. zł netto) – nowy sterownik PLC, panel HMI, falowniki. Najniższy próg wejścia, przy natychmiast widocznej poprawie niezawodności.
• Półautomatyczne stanowisko montażowe lub pakujące (50–150 tys. zł netto) – operator podaje i odbiera detal, maszyna wykonuje powtarzalną operację.
• Zrobotyzowana paletyzacja lub pakowanie (150–500 tys. zł netto) – tam, gdzie najtrudniej utrzymać obsadę na zmianie.
• Automatyczna kontrola jakości – czujniki i systemy wizyjne. Jako pierwszy projekt sprawdza się przy prostych, jednoznacznych cechach: obecność lub brak elementu, pomiar, odczyt kodu. Wykrywanie wad wyglądu wymaga stabilnego oświetlenia i precyzyjnej definicji wady, wobec czego stanowi raczej drugi lub trzeci etap wdrożenia. Koszt zależy tu przede wszystkim od zakresu kontroli i liczby cech do sprawdzenia.

Pełne przedziały cenowe i sposób obliczania zwrotu przedstawiono w przewodniku po kosztach automatyzacji i ROI.

Trzy pozycje, o których najczęściej zapomina się w budżecie

Bezpieczeństwo maszyn i ocena zgodności

W przypadku stanowiska zrobotyzowanego pozycja ta ma charakter obligatoryjny: ocena ryzyka, wygrodzenia, kurtyny lub skanery, właściwy układ bezpieczeństwa i oznakowanie CE dla nowo zbudowanego zespołu maszyn. Przy modernizacji dochodzi pytanie, czy przebudowa nie stanowi istotnej zmiany maszyny, wymagającej ponownej oceny zgodności. Pozycja ta bywa znaczącą częścią wartości stanowiska, wobec czego powinna zostać ujęta w kosztorysie od pierwszego dnia projektu.

Media i warunki na hali

Dostępna moc przyłącza, wydajność i klasa czystości sprężonego powietrza wg ISO 8573-1, miejsce oraz nośność posadzki. W mleczarni dochodzi mycie wodą pod ciśnieniem i wykonanie ze stali nierdzewnej o wysokim stopniu ochrony, a przy przetwórstwie drewna czy mąki – pył palny i wynikające z niego wymagania ATEX. Dla większości podlaskich zakładów stanowią one rzeczywiste ograniczenia projektowe, a nie wymóg formalny.

Utrzymanie po uruchomieniu

Komplet newralgicznych części dostępny w magazynie, szkolenie operatorów i służb utrzymania ruchu, roczny budżet serwisowy. Maszyna pozbawiona przeszkolonej obsługi zostanie unieruchomiona przy pierwszej drobnej usterce, a kilka zmian postoju niweluje oszczędności uzyskane w ciągu wielu tygodni pracy.

Dlaczego warto wybrać integratora automatyki przemysłowej z Białegostoku?

Można zamówić wdrożenie u integratora z drugiego końca Polski. Rozstrzygnięcia wymaga jednak kwestia postępowania w sytuacji, gdy linia zostanie zatrzymana przez uszkodzony czujnik lub błąd w programie.

• Krótszy czas dojazdu serwisu – z Białegostoku do większości zakładów w regionie mamy niecałe dwie godziny drogi, więc przy dostępności zespołu reagujemy zwykle w ciągu jednego dnia roboczego, a część problemów rozwiązujemy zdalnie.
• Niższe koszty dojazdów i uruchomień – dojazdy i noclegi zespołu z odległej części kraju stanowią realną pozycję kosztorysu, zwłaszcza przy dłuższych rozruchach.
• Znajomość lokalnych realiów – od specyfiki branż po dostawców i wykonawców, z którymi konieczna jest koordynacja prac na hali. Automatyka przemysłowa to w praktyce także znajomość lokalnych warunków, nie tylko technologii.
• Relacja na lata – po uruchomieniu następują modyfikacje, rozbudowy i szkolenia kolejnych operatorów. Znajomość tej maszyny musi być zapewniona także za trzy lata.

Pełną listę usług znajdziesz w naszej ofercie automatyzacji i robotyzacji produkcji, a przykłady wdrożeń – w realizacjach automatyzacji i robotyzacji.

Praktyczną stronę tych zagadnień — zakres prac, widełki budżetu i czas realizacji — opisano na stronie usługi robotyzacja i automatyzacja stanowisk.

Pytania i odpowiedzi

Czy automatyzacja ma sens w małej firmie produkcyjnej?

Tak – pod warunkiem trafnego wyboru pierwszego projektu. Modernizacja sterowania zaczyna się od ok. 30 tys. zł netto i często zwraca się szybciej niż duże wdrożenia, bo dotyczy najbardziej „bolącego” procesu.

Ile kosztuje automatyzacja produkcji?

Prosta modernizacja sterowania to 30–50 tys. zł netto, stanowisko półautomatyczne 50–150 tys. zł netto, a stanowisko zrobotyzowane 150–500 tys. zł netto. Szczegółowe widełki i sposób liczenia zwrotu opisaliśmy w osobnym przewodniku po kosztach.

Od jakiego procesu najlepiej zacząć automatyzację?

Od wąskiego gardła linii albo od stanowiska, na którym najtrudniej utrzymać pracowników: pakowanie, paletyzacja, monotonny montaż, powtarzalna kontrola. Pomożemy to wskazać podczas bezpłatnej wizyty na hali.

Czy dojeżdżacie do zakładów poza Białymstokiem?

Tak – obsługujemy całe województwo podlaskie, w tym okolice Suwałk, Łomży, Bielska Podlaskiego i Zambrowa. Większe projekty realizujemy również poza regionem.

Ile trwa pierwszy projekt automatyzacji?

Licząc od podpisania umowy do odbioru na hali: modernizacja sterowania zwykle 1–3 miesiące, stanowisko półautomatyczne 2–4 miesiące, a stanowisko zrobotyzowane 3–6 miesięcy. Prace wymagające wpięcia w istniejącą instalację planujemy na postoje technologiczne lub weekendy, żeby ograniczyć wpływ na produkcję.

Czy można dofinansować automatyzację produkcji?

Firmy produkcyjne mogą korzystać m.in. z ulgi na robotyzację (dla podatników CIT i PIT; w obecnym kształcie obejmuje ona koszty poniesione do końca 2026 r., więc przy dłuższych projektach warto sprawdzić harmonogram wydatków) oraz z programów regionalnych. Pomagamy przygotować specyfikację techniczną pod wniosek, a szczegóły podatkowe warto potwierdzić z księgowością. Temat dofinansowań opiszemy szerzej w osobnym artykule.

Automatyzacja produkcji w Białymstoku – zacznij od bezpłatnej wizyty

Zastanawiasz się, co zautomatyzować najpierw w swoim zakładzie? Przyjedziemy, przejdziemy z Tobą linię i wskażemy, gdzie automatyzacja zwróci się najszybciej. Wizyta jest bezpłatna i bez zobowiązań, a wycenę otrzymujesz do 48 godzin po niej.

📞 Zadzwoń: +48 796 019 414
✉️ biuro@automation.net.pl
📍 Automation Dariusz Kulik, ul. Ciesielska 2/20, 15-542 Białystok – dane kontaktowe